ایـــران فرصت

درباره ی بازگشت به ایران و پیوستن به دانشگاهها

راهنمای پیوستن به دانشگاهها

این راهنما با کمک تعدادی از کسانی که به تازگی این مسیر را گذرانده اند یا در حال گذراندن آن هستند، تهیه شده است. ضمن تشکر فراوان از این دوستان، اگر شما نیز مایلید به ما در کامل کردن این راهنما کمک کنید، ممنون می شویم از طریق صفحه تماس با ما ایده ها و تجربیات خود را با ما در میان بگذارید

آیین نامه جذب اعضاء هیئت علمی در دانشگاهها که به تصویب شورای انقلاب فرهنگی رسیده بطور خلاصه سه ارگان را به صورت سلسله مراتبی عهده دار تصمیم گیری در مورد استخدام هیئت علمی در وزارتخانه های علوم و بهداشت می داند: ۱٫ هیئت عالی جذب در شورای انقلاب فرهنگی ۲٫ هیئتهای مرکزی جذب در وزارتخانه های علوم و بهداشت و ۳٫ هیئت های اجرائی جذب در دانشگاهها.
هیئت اجرایئ جذب در یک دانشگاه مسئول بررسی صلاحیت علمی و عمومی متقاضیان برای استخدام است. هیئت مرکزی جذب در وزارتخانه تصمیمات هیئت اجرائی را بررسی و تایید می کند. هیئت عالی مسئول تصویب سیاستهای کلی فرایند جذب است.

وظیفه بررسی علمی متقاضیان از جانب هیئت اجرائی جذب به کارگروههای علمی متشکل از متخصصین دانشکده و گروه آموزشی مربوطه واگذار می شود و بررسی صلاحیت عمومی نیز بعهده کارگروه صلاحیت عمومی است که از اعضای هیئت علمی دانشگاه به اضافه رئیس دانشگاه و رئیس نهاد تشکیل می گردد.

برای قطعی شدن استخدام متقاضی در دانشگاه طی کردن مراحل زیر ضروری است:

  1. ثبت نام در سامانه جذب وزارت مربوطه
  2. تایید اولیه متقاضی توسط هیئت اجرائی جذب دانشگاه مورد تقاضا
  3. تایید صلاحیت علمی در کارگروه مربوطه (تایید دانشکده). این بخش معمولا طولانی ترین قسمت فرایند است.
  4. تایید صلاحیت عمومی در دانشگاه. بعضا این مرحله ممکن است ابتدائا بصورت خلاصه تر بصورت مصاحبه با یکی از مسئولین دانشگاه انجام پذیرد (مثلا در دانشگاه صنعتی شریف).
  5. تایید نهایی در هیئت اجرائی جذب دانشگاه
  6. حضور فرد متقاضی در محل خدمت و شروع بکار (ممکن است متقاضی زودتر به اینکار اقدام کرده باشد)
  7. صدور ردیف استخدامی از جانب وزارت مربوطه و صدور حکم پیمانی در دانشگاه محل خدمت (پرداخت حقوق مصوب هیئت علمی)
  8. تکمیل فرایند تایید عمومی و علمی در وزارت علوم یا بهداشت

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هر سال دو مرتبه از طریق وبسایت http://www.mjazb.ir اقدام به فراخوان برای استخدام اعضای هیات علمی می کند. معمولا این فراخوانها در ماههای شهریور و بهمن انجام می شود و مدت آن هر بار حدود یک ماه است. در این فراخوانها می توان لیست دانشگاهها و رشته هایی که آنها به دنبال استخدام هستند را مشاهده کرد.
بهتر است که متقاضی در صورت امکان با دانشکده مربوطه بصورت شخصی نیز ارتباط برقرار نموده و از نیازمندیهای دانشکده بصورت مستقیم اطلاع یابد. بدیهی است که دانشکده ها نسبت به افرادی که آنها را بصورت مستقیم می شناسند و ارتباط علمی هرچند بصورت محدود دارند نظر مثبت تری خواهند داشت.

برای تقاضا دادن باید در سامانه مرکز جذب ثبت نام کرد ولی برای دیدن فرصتهای استخدامی نیازی به ثبت نام نیست. در زمانی که فراخوانی صورت نمی گیرد امکان ثبت نام وجود ندارد.

فرم تقاضا از سه بخش اصلی تشکیل شده است. ۱- مشخصات فردی ۲- سوابق فردی ۳- اولویت تقاضا

بعضی از نکاتی که فرد متقاضی باید در نظر بگیرد عبارت است از:

  1. هر فرد حداکثر برای سه فرصت استخدامی در دانشگاهها می تواند تقاضا دهد. تقاضای شما برای هر سه دانشگاه فرستاده می شود. ممکن است بعضی دانشگاهها تا مطمئن نشوند که شما حتما به آن دانشگاه می روید تقاضای شما را بررسی نکنند.
  2. اگر دانشگاهی فراخوان دهد لزوما به معنای این نیست که آنها واقعا قصد استخدام دارند. بهتر است از روشهای دیگر، متقاضی از این موضوع مطمئن شود.
  3. برای ثبت نام باید هزینه ثبت نام را پرداخت کرد. پرداخت هزینه به صورت آنلاین از طریق درگاه پرداخت بانکهای ایران و یا واریز بانکی ممکن است.
  4. شما باید پنج معرف غیر علمی از داخل ایران و سه معرف علمی از هر کجا معرفی کنید.
  5. در این مرحله لازم نیست مدارک دانشگاهی خارج از کشور تاییدیه سفارت ایران یا وزارت علوم را داشته باشند.

دانشگاه در صورتی که مدرک دانشگاهی شما توسط وزارت علوم تایید نشده باشد، پرونده شما را بررسی نخواهد کرد. برای گرفتن تاییدیه برای مدرک دانشگاهیتان ابتدا باید مهر تایید سفارت ایران یا وزارت خارجه در ایران را بگیرید. برای این کار باید مدرک تان بعلاوه ریزنمرات، و نامه ای از استاد راهنما را تحویل دهید. پس از آن وزارت امور خارجه یا سفارت ایران از دانشگاه شما استعلام می کند و درستی مدرک تحصیلی و دوره اقامت شما را بررسی می کند.

بعد از گرفتن مهر برای ارزشیابی مدارک باید به وزارت علوم (اداره کل اموز دانش آموختگان در خیابان فردوسی در تهران) مراجعه کرد. فرآیند تایید مدرک را می توان در این آدرس http://grad.saorg.ir در قسمت نظام ارزشیابی مدارک خارج از کشور مطالعه کرد. بعد از ۳ تا ۴ ماه به شما گواهی موقت و بعد از ۶ تا ۷ ماه گواهی نهایی ارائه می شود. برای گرفتن تاییدیه، پیگیری مداوم متقاضی مهم است.

یکی از شرایط جذب متقاضیان مرد برای جذب در دانشگاهها داشتن کارت سبز پایان خدمت یا خرید خدمت است. لازم نیست متقاضی در زمان ثبت نام حتما مسئله سربازی خود را بصورت قطعی حل کرده باشد. اما چنانچه درخواست وی مورد تایید هیئت اجرائی جذب دانشگاه قرار گیرد، در آن مرحله می بایست مدرک مربوط به پایان خدمت یا معافی را ارئه نماید تا حکم استخدامی صادر گردد.

یکی از راههای گذراندن دوره سربازی استفاده از تسهیلات بنیاد علمی نخبگان است. این تسهیلات برای افرادی است که از یکی از دانشگاههای مورد تایید وزارت علوم فارغ التحصیل شده اند و به ایران بازگشته اند. بدین ترتیب متقاضی می تواند به جای خدمت ۲ ساله سربازی در یک پروژه ۱۰ ماهه مرتبط با رشته خود که از طرف بنیاد نخبگان نیروهای مسلح معرفی شده است، مشارکت کند. انجام این پروژه حتی می تواند هم زمان با شروع خدمت وی در دانشگاه انجام پذیرد. طول دوره آموزشی خدمت نیز ۴۵ روز است.

برای این منظور باید از طریق سامانه نشا در سایت وزارت علوم http://nesha.msrt.gov.ir/nesha تشکیل پرونده داد و مدارک لازم را آپلود کرد. لیست مدارک لازم در سایت موجود است. سپس خود شخص یا فردی از خانواده وی به وکالت از او باید مدارک را به وزارت علوم تحویل دهد. پس از ۱ تا ۲ ماه گواهینامه موقت مدرک تحصیلات خارجی به فرد ارائه می شود و ۶ ماه بعد همین گواهینامه به شکل پرس شده به فرد تحویل داده می شود. بعد از آن باید در سایت بنیاد علمی نخبگان http://bmn.ir در سامانه ثریا http://soraya.bmn.ir پروفایل ساخته شود. در این سامانه می توان نوع تسهیلاتی که قصد استفاده از آنرا دارند را انتخاب نمایند. بطور مثال نظام وظیفه، دانش آموختگان برتر. بعد از انتخاب نوع تسهیلات بسته به آئین نامه و قوانین وقت، از فرد متقاضی مقاله، معدل و یا … در خواست می شود که باید آپلود شود. ۱ ماه طول می کشد تا همه مدارک تایید شود. سپس اصل مدارک را برده تا برابر اصل شوند.  معرفی نامه بعد از ۱ یا ۲ هفته آماده می شود. بنیاد نخبگان رزومه شخصی، تعدادی فرم و معرفی نامه شما را برای ستاد کل نیروهای مسلح می فرستد که دارای شماره پرونده می باشد، البته یک نسخه از این مدارک را نیز خود شخص برای ستاد می برد. معرفی نامه، دفترچه سربازی، کارت سبز سربازی (آماده اعزام) را به همراه چند مدرک برای معرفی به نیروهای مسلح می فرستند که حضور فرد نیز ضروری است. آدرس بنیاد نخبگان نیروهای مسلح، پادگان شهید خلیل زاده در اتوبان صیاد شیرازی تهران می باشد. در آنجا تشکیل پرونده صورت می گیرد و فرد به عنوان نخبه وظیفه به ارگانی مرتبط با وزارت دفاع با توجه به رشته تحصیلی معرفی می شود. ارگان مربوطه یک پروپوزال تهیه کرده و به ستاد کل می فرستد. ستاد کل تاریخ شروع و پایان کار را اعلام می کند. این قضیه ۱ هفته طول می کشد.

در طول دوران فعالیت، ماهیانه درآمدی حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان به فرد تعلق می گیرد. پس از اتمام مشارکت در پروژه، باید گزارش کار ارائه داد. نخبه وظیفه شدن مزایایی دارد که شامل کوتاه مدت بودن دوره، مرتبط بودن کار با رشته تحصیلی، پروژه های نسبتا ساده، قابل اجرا بودن از راه دور و اشتغال به کار داشتن همزمان در ادارات دولتی می باشد.

دانشگاهها دو یا سه ماه پس از این که شما فرمهای آنلاین تقاضا را پر کردید، ممکن است با شما تماس بگیرند. اگر دانشگاهی تصمیم به عدم بررسی پرونده شما بگیرد به شما اطلاع نمی دهد.

نکات مهم:

  1. ممکن است دانشگاهها دوباره همه مدارکی که شما یک بار از طریق سایت اصلی فرستاده اید، را بخواهند.
  2. دانشگاهها ممکن است فرصت بسیار کمی به شما برای تهیه مدارکتان بدهند.
  3. بعضی دانشگاهها یک سایت فراخوان اختصاصی برای خودشان دارند و از شما می خواهند که فرمهای آن سایت را پر کنید. مثلا دانشگاه تهران سامانه جذب اختصاصی در آدرس http://jazb.ut.ac.ir دارد.
  4. معمولا دانشگاهها در این مرحله از شما فایل تمام مقالات و سخنرانی هایتان در کنفرانسها را می خواهند.
  5. دانشکده ها در این مرحله از شما می خواهند که توصیه نامه های علمی تان را تهیه کنید.
  6. در دانشکده ها جلسه کارگروه بررسی صلاحیت علمی (کمیته استخدام)  برگزار می شود که در آن تصمیم می گیرند کدام پرونده ها به مرحله بعد برود.

  1. اگر در هیات جذب و سپس کارگروه علمی دانشکده تایید شوید احتمالا از شما می خواهند که برای مصاحبه علمی حاضر شوید. به شما ممکن است برای شرکت در مصاحبه فرصت کمی بدهند. ولی اگر شرایطتان را توضیح دهید، زمان دیرتری برای مصاحبه می دهند.
  2. در مصاحبه علمی، اساتید دانشکده حضور دارند. این استادان احتمالا فرمهایی دارند که در انتها با پر کردن آن به شما امتیاز می دهند و شما برای قبول شدن باید نمره حد نصاب را بیاورید (این جزئیات ممکن است در دانشگاهها و دانشکده های مختلف یکسان نباشد). سوالات استادان همه در حوزه تخصصی است و مصاحبه ممکن است یک تا دو ساعت به طول انجامد.
  3. در مصاحبه ها معمولا از شما می خواهند کارتان را ارایه رسمی کنید. اگر چه در بعضی موارد فقط سوالات علمی پرسیده می شود و ارایه لازم نیست.
  4. در مصاحبه ها معمولا به طور رسمی از شما پروپوزال تحقیقاتی نمی خواهند اگر چه به طور شفاهی از از شما خواهند پرسید که قصد دارید بعد از استخدام چه کارهایی انجام دهید.
  5. اگر در دانشکده تایید شوید، به هیات جذب دانشگاه فرستاده می شوید. در این مرحله لازم است همه مدارک شما کامل باشد.

بعد از تایید علمی از سوی کارگروه علمی دانشکده، کارگروه صلاحیت عمومی دانشگاه اقدام به بررسی پرونده عمومی متقاضی می کند. این بررسی شامل استعلام از حراست وزارت علوم، وزارت اطلاعات و در مورد فارغ التحصیلان خارج از کشور از وزرات امور خارجه می شود. همچنین این کارگروه ممکن است یک مصاحبه صلاحیت عمومی با فرد متقاضی انجام دهد. در این مصاجبه معمولا چندین نفر که گاهی شامل یک روحانی نیز می شود، حضور دارند (بعضا نیز مصاحبه با یک یا دو مسئول دانشگاه انجام می گردد) و سوالاتی با موضوعات سیاسی، اجتماعی و اعتقادی پرسیده می شود. معمولا سوالات خاص احکام پرسیده نمی شود. این جلسه می تواند تا یک ساعت به طول انجامد. این مرحله معمولا چند ماه پس از مصاحبه علمی و در صورت تایید شدن در آن صورت می گیرد. ممکن است برای متقاضی یک جلسه جداگانه مصاحبه با رییس دانشگاه نیز گذاشته شود.

بعد از این که متقاضی از سوی کارگروه صلاحیت عمومی تایید شد، پرونده به هیات اجرائی جذب دانشگاه می رود که در آنجا کل پرونده شما که از سوی کارگروه های علمی و عمومی فرستاده شده است دوباره بررسی می شود. در این مرحله معمولا فرد تایید می شود اگر چه موارد نقض هم بوده است.بدین ترتیب فرایند ارزیابی در دانشگاه به پایان می رسد و دانشگاه در صورت حضور مقاضی برای شروع به کار از وزارت مربوطه درخواست شماره استخدامی کرده و اقدام به صدور حکم می کند.

پس از این مرحله، فرایند ارزیابی متقاضی و مستندات مربوطه به وزارتخانه ارسال می گردد. مرکز جذب وزارت قاعدتا باید فرایند ارزیابی را تایید نهایی کند. در حال حاضر این فرایند سریع انجام می شود. با این حال و ندرتا این مرکز ممکن است درخواست انجام مصاحبه مجدد برای صلاحیت عمومی نماید. در این مصاحبه سوالات بسیار متنوعی از سیاسی تا مذهبی پرسیده می شود. ممکن است سوالات مربوط به احکام نیز پرسیده شود. فرآیند تایید از سوی وزارت خانه طولانی است و ممکن است یک سال زمان ببرد.

همانطور که در بالا ذکر شد، بعد از تایید از سوی هیات اجرائی جذب دانشگاه، این هیات به دانشکده نامه می فرستد و تاریخ شروع بکار را می پرسد. متعاقبا دانشگاه برای متقاضی حکم پیمانی یکساله صادر نموده و متقاضی به عنوان استاد پیمانی خوانده می شود. اگر متقاضی در گزینش وزارت خانه رد شود، قرارداد یک ساله اش دیگر تمدید نمی شود.

اگر دانشکده متقاضی را تایید کند، متقاضی می تواند قبل از آمدن جواب هیات اجرائی جذب دانشگاه شروع به تدریس کند. در این حالت متقاضی برای درسهایی که می دهد، حق التدریس دریافت می کند. مبلغ حق التدریس برای درسهای دوره کارشناسی حدود ۵۰۰ هزار تومان و برای کارشناسی ارشد حدود ۷۵۰ هزار تومان است.

هیات جذب دانشگاه در طول دوره ای که فرد در دانشگاه به صورت حق التدریسی کار می کند، تدریس و تحقیق وی را نیز  ارزشیابی می کند.

عضو هیئت علمی پیمانی پس از آغاز بکار، فرایندهای ارزیابی سالانه و یا چند سالانه را پیش رو خواهد داشت:

  1. ترفیع سالانه: هرساله عضو هیئت علمی گزارشی از فعالیتهای آموزشی، پژوهشی و اجرائی خود را به کمیته ترفیعات دانشگاه ارسال می کند و درصورت کافی بودن حجم و کیفیت این فعالیتها یک پایه ترفیع دریافت می کند. در مورد اعضای پیمانی معمولا همین فرایند برای تمدید قرارداد سالانه پیمانی استفاده می شود.
  2. تبدیل وضعیت استخدامی: عضو هیئت علمی در ابتدا بصورت پیمانی استخدام می شود. این وضعیت بصورت سالانه باید تمدید گردد. پس از حداقل دوسال، وی می تواند در صورت کسب امتیازات لازم درخواست تبدیل وضعیت به رسمی آزمایشی و سپس به قطعی را به هیئت جذب دانشگاه ارسال نماید. وضعیت قطعی معادل Tenured بوده و نیاز به تمدید قرار داد ندارد.

ارتقاء علمی: عضو هیئت علمی که مدرک دکتری دارد از نقطه نظر درجه علمی ابتدا با عنوان استادیار استخدام می شود. وی سپس می تواند در صورت کسب امتیازارت لازم آموزشی، پژوهشی، اجرائی و فرهنگی اقدام به درخواست برای ارتقاء به دانشیاری و سپس به استادی نماید. هیئت ممیزه دانشگاه عهده دار بررسی این درخواست است. جزئیات مفصل نحوه امتیازدهی در آیین نامه ای تحت عنوان “آیین نامه ارتقاء اعضای هیئت علمی” مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی قابل دسترسی است که البته هر دانشگاهی ممکن است الحاقیاتی به آیین نامه داشته باشد. برای مثال می توانید آیین نامه مربوط به دانشگاه صنعتی شریف را در این لینک ببیند